Kategori: Makaleler

İçsel Bir Mercek: Merakın ve Psikolojinin Kesişimi İnsan davranışlarının ardındaki bilişsel ve duygusal süreçleri düşünürken, kültür ve medeniyet kaynaklarını da bir içsel mercekten değerlendirmek beni her zaman motive etti. Kendi zihnimde süzülen sorular, “Kaynağın özü nedir? Nasıl şekillenir?” gibi basit görünse de derin bilişsel, duygusal ve sosyal katmanlar barındırıyor. Bu yazıda İslam kültür medeniyetinin ilk kaynağını psikolojik bir perspektiften inceleyeceğiz. Sorular soracağız: Bireyler ve toplumlar bu kaynağı nasıl algılar? Duygular ve sosyal bağlar kültürel aktarımı nasıl etkiler? İslam Kültür Medeniyetinin İlk Kaynağı: Geleneksel Tanım İslam kültür medeniyetinin ilk kaynağı genellikle İslam’ın kutsal metinleri olarak kabul edilir: Kur’ân ve hadisler. Bu…

Örten Fonksiyon Nasıl Olur? Psikolojik Bir Mercekten İnceleme Psikolog Gözüyle İnsan Davranışları ve Gizlenmiş Duygular Bir psikolog olarak, insan davranışlarını çözümlemek, her zaman büyüleyici ve karmaşık bir yolculuk olmuştur. İnsanlar, duygularını ve düşüncelerini bazen açıkça ifade ederken, bazen de gizler. Bu gizleme veya örten davranışları, bireylerin psikolojik yapılarının derinliklerine dair önemli ipuçları sunar. Özellikle, “örten fonksiyon” olarak bilinen mekanizma, insanların düşüncelerini, duygularını veya davranışlarını farkında olmadan nasıl sakladığını ve buna nasıl tepki verdiklerini anlamak açısından büyük bir önem taşır. Örten fonksiyon, temel olarak, bireylerin içsel çatışmalarını dış dünyadan gizleme çabalarıyla ilgilidir. Bu gizleme, kişinin bilinçli farkındalık seviyesinin ötesine geçer ve…

Yumurtanın Hangi Kısmı Daha Proteinli? Ekonomik Perspektiften Derinlemesine Bir İnceleme İnsanlar her gün seçimler yapar; bu seçimler, genellikle kıt kaynakların nasıl dağıtılacağını belirler. Herhangi bir ürünün değerini ölçerken, yalnızca fiziksel özelliklerine değil, aynı zamanda bireylerin bu ürünleri nasıl ve neden tercih ettiklerine de bakmamız gerekir. Yumurtanın hangi kısmının daha proteinli olduğu sorusu da, tam olarak bu tür bir seçim problemine işaret eder: Her birey, kaynaklarının (zaman, para, sağlık bilinci) kıt olduğu bir dünyada, yumurtanın hangi kısmını tüketmesi gerektiğine dair kararlar verir. Bu yazıda, yumurtanın hangi kısmının daha proteinli olduğu sorusunu ekonomi perspektifinden derinlemesine inceleyeceğiz. Mikroekonomi, makroekonomi ve davranışsal ekonomi açısından…

Yağlı Saçlar Nasıl Yıkanmalı? Toplumsal Bir Perspektif Saç bakımı, çoğumuz için günlük rutinlerin önemli bir parçası. Ancak, bu basit eylem bile bazen toplumsal normlardan, cinsiyet rollerinden ve kültürel pratiklerden etkilenebilir. Yağlı saçlar, pek çok insanın karşılaştığı yaygın bir problemken, aynı zamanda toplumların estetik algılarını, bireylerin kimliklerini ve güç ilişkilerini yansıtan bir yansıma olabilir. Saçlarımızı nasıl yıkadığımız, bu basit eylemin ötesine geçerek, çok daha derin sosyolojik anlamlar taşır. İşte bu yazıda, “yağlı saçlar nasıl yıkanmalı?” sorusunun sadece pratik değil, aynı zamanda toplumsal bir soruya dönüşmesini sağlamak istiyorum. Saç bakımı, bireysel bir seçim gibi görünse de, toplumsal yapılar, kültürel normlar ve tarihsel…

Taşıma Ruhsatı Almak İçin Kaç Kovan Arı Gerekir? Psikolojik Bir Mercekten İnceleme Bir soru sormak, bazen sadece cevaba ulaşmaktan çok daha fazlasını ifade eder. “Taşıma ruhsatı almak için kaç kovan arı gerekir?” sorusu, ilk bakışta sadece bir idari konu gibi görünse de, gerçekte insan davranışlarını, karar verme süreçlerini ve toplumsal etkileşimleri anlamamıza yönelik derin bir pencere açabilir. Bu yazıda, bu soruyu psikolojik bir mercekten ele alacak ve bireylerin zihinsel, duygusal ve sosyal süreçleri nasıl şekillendirdiğini keşfedeceğiz. Hem arıcılık sektöründe yer alan bireylerin hem de bu sektöre dair toplumsal etkilerin, psikolojik boyutlarını sorgulayacağız. Birçok insan için, taşıma ruhsatı almak basit bir…

Sistina Şapeli Ücretli Mi? Felsefi Bir İnceleme Bir şairin ya da filozofun düşündüğü gibi, insanlık her zaman hem görünen hem de görünmeyen arasındaki gerilimi sorgulamıştır. Bir sanat eserine baktığımızda, gözümüzle gördüğümüz sadece renkler ve şekiller mi, yoksa daha derin bir anlam arayışı mı vardır? Sistina Şapeli’ne girmeyi düşünürken de bu tür bir soruyla karşılaşırız: Bu kutsal ve sanatsal mekâna erişim, bir anlamda içsel bir yolculuğa çıkanları karşılamak için mi var, yoksa bireylerin erişim hakkı bir bedelle mi ölçülmeli? Sistina Şapeli’ne girişin ücretli olup olmadığına dair bir soru soruyoruz, ama aslında sorunun ardında daha büyük bir etik, bilgi kuramı ve ontolojik…

Salla Kimin? Psikolojik Bir Mercekten Bakış Hepimiz bir şekilde “salla kimin” demişizdir, ya da en azından içimizden geçirmişizdir. Kimi zaman bir arkadaşımıza, bazen bir yabancıya, hatta bazen kendimize bile… Bu basit ama güçlü ifade, duygusal bir boşalma, bir tür savunma mekanizması ya da sadece anlık bir rahatlama olabilir. Ancak bu tür davranışların ardında daha derin psikolojik süreçler gizlidir. İnsanların bu şekilde tepki vermesi, çoğunlukla içinde bulundukları duygusal durumun, sosyal etkileşimlerin ve bilişsel yapılarının bir yansımasıdır. Peki, “salla kimin” dediğimizde gerçekten ne hissediyoruz ve bu davranışı neye dayanarak sergiliyoruz? Gelin, bu soruyu psikolojik bir bakış açısıyla derinlemesine inceleyelim. “Salla Kimin?” Bilişsel…

NACE Kodu Kaç Tane Olabilir? Toplumsal Yapılar ve Bireyler Arasındaki Etkileşim NACE kodu, iş dünyasında, devlet kurumları tarafından bir faaliyet türünü tanımlamak için kullanılan bir sistemdir. Bir bakıma, dünya üzerinde yapılan tüm ekonomik faaliyetleri belirli kategoriler içinde sınıflandırarak, her birini birer etiket gibi tanımlar. Ancak, bu kodlar sadece birer numara, birer istatistiksel gösterge olarak kalmaz. Toplumsal yapılar ve bireylerin etkileşiminde derin izler bırakır; toplumun nasıl şekillendiğini, hangi değerlerin ön planda olduğunu ve toplumsal adaletin nasıl tezahür ettiğini anlayabilmemiz için bir pencere sunar. NACE kodlarının yüzeydeki anlamı basit olsa da, bunların altında yatan toplumsal yapıları, normları ve ilişkileri anlamak, bize aslında…

Kas Gerilmesi: Tarihsel Perspektiften Bir İnceleme Geçmişi anlamak, sadece tarihin tozlu sayfalarına bakmak değil, aynı zamanda o dönemde yaşananların bugünü nasıl şekillendirdiğini anlamaktır. Her bir olay, her bir kırılma noktası, bir halkın, bir toplumun, hatta bireylerin yaşamını derinden etkileyen izler bırakır. Kas gerilmesi de bu izlerden biridir; fiziksel bir rahatsızlık olmanın ötesinde, toplumsal ve kültürel bağlamda da önemli bir anlam taşır. İnsan bedeninin sınırlarının zorlu koşullar altında nasıl şekillendiği, tarih boyunca kas gerilmesi gibi sağlık sorunları üzerinden biçimlenmiştir. Kas gerilmesinin tarihsel kökenlerine inmek, bu tür rahatsızlıkların insan yaşamındaki etkisini, toplumsal dönüşümleri ve teknolojik gelişmeleri anlamamıza yardımcı olabilir. Tarihsel perspektiften kas…

Farik ve Mumeyyiz Ne Demektir? Tarihsel Bir Perspektiften Derinlemesine Bir İnceleme Geçmiş, yalnızca bir zaman dilimi ya da olaylar silsilesi değildir; aslında bugünü anlamamıza olanak tanıyan, toplumsal yapıları, kavramları ve normları şekillendiren bir aynadır. Tarih, her zaman bir adım geriye bakarak bugünün daha net bir biçimde anlaşılmasını sağlar. “Farik” ve “mumeyyiz” gibi terimler, belki de günlük dilde çok sık kullanılmayan, ancak Osmanlı İmparatorluğu’nun toplumsal yapısının ve hukuk sisteminin derinliklerine dair bize çok şey anlatan kelimelerdir. Peki bu terimler ne anlama gelir ve nasıl bir tarihsel evrim geçirmiştir? Bu yazıda, Osmanlı İmparatorluğu’nun sosyal yapısındaki bu iki kavramı inceleyecek, tarihsel bağlamda nasıl…